Xâm phạm quyền tác giả bị xử lý hình sự

Mây Sài Gòn, Lululola..., những cái tên quen thuộc với người yêu nhạc vì đây đều là thương hiệu tổ chức buổi biểu diễn đình đám gắn liền với nhiều ca sĩ nổi tiếng. Tuy nhiên các đơn vị này đã bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố về tội "xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan".

Cụ thể, 5 vụ án hình sự đã bị khởi tố; đồng thời, khởi tố bị can, áp dụng biện pháp ngăn chặn, đối với 7 đối tượng, là đại diện các công ty, là chủ các hộ kinh doanh và trung tâm ca nhạc. Các vụ việc vẫn đang tiếp tục bị điều tra. Câu hỏi đặt ra là: cách thức các cá nhân, doanh nghiệp này vi phạm bản quyền như thế nào?

Dưới đây là danh sách các đối tượng bị khởi tố:

- Nguyễn Hải Bình, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco (BH Media);

- Võ Văn Nam, Giám đốc Công ty TNHH Lululola Entertainment;

- Nguyễn Minh Đức, chủ hộ kinh doanh Đồi Mặt trời và Ngô Thanh Tùng, chủ hộ kinh doanh Thông Ze, trong vụ án tại nhóm 1900 Group;

- Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy, Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn;

- Diệp Văn Lập, Chủ Trung tâm Giọng ca để đời trong vụ án tại Trung tâm Giọng ca để đời.

Theo tài liệu điều tra, Công ty BH Media, người đại diện pháp luật Nguyễn Hải Bình đã ký hợp đồng với nhiều phòng trà, đơn vị tổ chức các đêm nhạc. Sau đó, đối tượng thực hiện ghi âm ghi hình các tác phẩm âm nhạc để chỉnh sửa, sao chép và đăng tải trên các kênh YouTube mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu. Tiền quảng cáo từ những sản phẩm sao chép này được chuyển cho Công ty BH Media.

Nguyễn Hải Bình (Tổng Giám đốc Công ty Thương mại và dịch vụ truyền thông Bihaco - BH Media) cho biết: "Tôi chưa xin phép và trả tiền quyền tác giả, vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ. Chúng tôi và cộng đồng chúng ta trước khi thực hiện việc gì liên quan đến sở hữu trí tuệ nên tìm hiểu kỹ về luật, xin phép về quyền tác giả".

Diệp Văn Lập (nghệ danh ca sĩ Quang Lập) có trung tâm ca nhạc mang tên Giọng ca để đời hoạt động từ năm 2017. Tại đây, đối tượng tổ chức ghi âm, ghi hình các ca sĩ hát các bài hát, sau đó tiếp tục chỉnh sửa, sao chép thành nhiều bản ghi âm, ghi hình. Trung tâm tiếp tục ký hợp đồng với BH Media đăng tải lên kênh YouTube.

Diệp Văn Lập đáng lẽ phải có trách nhiệm xin phép để được sự cho phép của tác giả và trả phí để thực hiện việc này.

Diệp Văn Lập (nghệ sĩ, ca sĩ Quang Lập, Chủ Trung tâm Giọng ca để đời) thừa nhận: "Tôi sai. Tôi sẽ cố gắng không để chuyện đó xảy ra lần thứ 2 và sẽ khắc phục hậu quả".

Võ Hoàng Việt và Nguyễn Trung Trường Huy, Giám đốc Công ty TNHH Mây Sài Gòn, đã xin phép để tổ chức các chương trình biểu diễn âm nhạc. Tuy nhiên, công ty lại ghi âm, ghi hình buổi biểu diễn, sau đó chỉnh sửa, sao chép thành nhiều tác phẩm âm nhạc khác nhau.

Nhóm đối tượng cũng tiếp tục thông qua Công ty BH Media để đăng tải lên kênh YouTube. Các đối tượng còn lại cũng vi phạm với cách thức trên.

Nguyễn Trung Trường Huy (Giám đốc Công ty Mây Sài Gòn) khai nhận: "Trước khi tôi làm lĩnh vực này, tôi rất mơ hồ. Khi tìm hiểu thêm, sẽ có cái hiểu, cái chưa hiểu vì đó là những gì xảy ra trên không gian mạng. Đây là bài học đắt giá cho tôi và công ty".

Bước đầu xác định số tiền Công ty BH Media và các đối tượng hưởng lợi từ hoạt động này là 6 tỷ đồng. BH Media đã chi trả cho các đối tượng theo tỷ lệ thỏa thuận. Mỗi đối tượng hàng tỷ đồng.

Thượng tá Lê Thành Quân (Phó Trưởng Phòng 3, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an) khẳng định: "Tập trung đấu tranh quyết liệt, không có vùng cấm, không có ngoại lệ với tất cả các hành vi vi phạm trong thời đại không gian mạng bùng nổ và phát triển như hiện nay".

Khi đưa bất cứ sản phẩm ghi âm, ghi hình lên YouTube, có 3 quyền tài sản đang được sử dụng: quyền sao chép, quyền truyền đạt, quyền cung cấp tác phẩm. Khi sử dụng cả 3 quyền này, người dùng phải xin phép và phải trả khoản phí nhất định cho tác giả. Tuy nhiên thực tế nhiều cá nhân, tổ chức chưa thực hiện.

Theo Bộ Công an, khung pháp lý của Việt Nam đã tương thích với luật pháp quốc tế. Việt Nam đã gia nhập hầu hết các điều ước quốc tế quan trọng về bản quyền. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm.

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Bộ Công an đề nghị các đơn vị, cá nhân có hành vi xâm phạm sở hữu trí tuệ, quyền tác giả, quyền liên quan chủ động chấm dứt hành vi sai phạm; kê khai, khắc phục hậu quả và làm việc với các cơ quan chức năng, để được hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật.