Trong quá trình quản lý và sử dụng đất đai, việc Nhà nước ban hành quyết định thu hồi đất là nhằm phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Tuy nhiên, không phải lúc nào người có đất bị thu hồi cũng tự nguyện chấp hành, dẫn đến việc cơ quan có thẩm quyền phải áp dụng biện pháp cưỡng chế để đảm bảo quyết định được thực thi. Vậy cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được tiến hành theo những nguyên tắc nào và cần đáp ứng các điều kiện ra sao để đảm bảo đúng quy định pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất?
Theo khoản 1 Điều 89 Luật Đất đai 2024, số 31/2024/QH15 quy định việc cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất phải bảo đảm các nguyên tắc sau đây:
- Tiến hành công khai, minh bạch, dân chủ, khách quan, bảo đảm trật tự, an toàn, đúng quy định của pháp luật;
- Thời điểm bắt đầu tiến hành cưỡng chế được thực hiện trong giờ hành chính. Không thực hiện cưỡng chế trong thời gian từ 10 giờ đêm ngày hôm trước đến 06 giờ sáng ngày hôm sau; các ngày nghỉ, ngày lễ theo quy định của pháp luật, ngày lễ theo truyền thống của đồng bào dân tộc; trong thời gian 15 ngày trước và sau thời gian nghỉ Tết Âm lịch và các trường hợp đặc biệt khác làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội, phong tục, tập quán tại địa phương;
- Việc cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện với người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất và đối tượng khác có liên quan đến khu đất thu hồi (nếu có).
Bên cạnh đó, theo khoản 2 Điều 89 Luật Đất đai 2024, số 31/2024/QH15 quy định việc cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây:
- Quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành mà người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi UBND cấp xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi và cơ quan có chức năng quản lý đất đai hoặc đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã vận động, thuyết phục;
- Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi;
- Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành;
- Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành.
Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì UBND cấp xã lập biên bản.
Có thể nói, cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất là biện pháp cuối cùng được áp dụng khi người sử dụng đất không tự nguyện chấp hành theo quy định. Việc cưỡng chế chỉ được tiến hành khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp luật và phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc về công khai, minh bạch, đúng trình tự, thủ tục nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Hiểu rõ các quy định này không chỉ giúp người sử dụng đất bảo vệ quyền lợi của mình mà còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, hạn chế phát sinh tranh chấp trong thực tiễn.
Bạn còn vướng mắc liên quan hoặc có nhu cầu sử dụng dịch vụ vui lòng liên hệ:
CÔNG TY LUẬT TNHH PHÚC GIA
Trụ sở: Tầng 5 tòa nhà văn phòng số 55 Phố Đỗ Quang, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, Thành Phố Hà Nội.
Hotline: 0243.995.33.99 - 0912.68.99.68
Email: tuvan@luatphucgia.vn
