Đang chấp hành án tù, chính sách pháp luật thay đổi theo hướng có lợi, xử lý sao?

Khi đang chấp hành án tù mà chính sách pháp luật có sự thay đổi theo hướng có lợi cho người phạm tội, nhiều người băn khoăn liệu mình có được giảm nhẹ hình phạt, miễn chấp hành phần còn lại hay áp dụng quy định mới hay không. Đây là vấn đề quan trọng trong thực tiễn thi hành án hình sự, thể hiện nguyên tắc nhân đạo và bảo đảm quyền lợi của người bị kết án theo quy định của pháp luật Việt Nam. Vậy trường hợp pháp luật thay đổi theo hướng có lợi thì người đang chấp hành án tù sẽ được xử lý như thế nào?

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 7 BLHS năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2015) và các văn bản hướng dẫn áp dụng (Nghị quyết 01/2016/NQ-HĐTP, Nghị quyết 41/2017/QH14…) thì điều khoản của BLHS 2015 quy định theo hướng có lợi cho người phạm tội được áp dụng đối với cả những hành vi phạm tội xảy ra trước khi điều luật này có hiệu lực thi hành mà sau thời điểm đó mới bị phát hiện, đang bị điều tra, truy tố, xét xử.

Như vậy, trường hợp một người phạm tội tại thời điểm BLHS năm 2015 đang có hiệu lực và đang chấp hành bản án đã có hiệu lực pháp luật thì không áp dụng hiệu lực hồi tố.

Tuy nhiên, khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 01/2016 và điểm d khoản 2 Điều 2 Nghị quyết 41/2017/QH14 quy định về trường hợp người thực hiện hành vi mà BLHS năm 1999 quy định là tội phạm nhưng theo quy định của BLHS năm 2015 thì hành vi đó không cấu thành tội phạm do có bổ sung, thay đổi các yếu tố cấu thành tội phạm.

Trong trường hợp này, nếu vụ án đã khởi tố, đang điều tra, truy tố, xét xử thì người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự còn nếu người bị kết án đang chấp hành hình phạt thì được miễn chấp hành phần hình phạt còn lại.